Hidrolik Silindir Nasıl Çalışır? Temel Prensip ve Bileşenler

🏷️Mühendislik
⏱️5 dk dk okuma
📅2025-11-16

Hidrolik silindir, basınçlı hidrolik yağını doğrusal harekete dönüştüren aktüatördür.
Preslerden mobil iş makinelerine kadar birçok sistemde karşımıza çıkar.

Temel Bileşenler

  • Gövde (Silindir Borusu) – Yağın basınç altında tutulduğu hacim.
  • Piston – Basınçlı yağın kuvvetini alan hareketli eleman.
  • Piston Kolu – Piston üzerindeki kuvveti dışarıya aktaran çubuk.
  • Sızdırmazlık Elemanları – O‑ring, keçeler, toz keçeleri.
  • Bağlantı Noktaları – Mafsal, kulak, ayak gibi montaj elemanları.

Çalışma Prensibi

  1. Pompa, hidrolik yağı belirli bir basınçla silindire gönderir.
  2. Yağ, pistonun bir yüzeyine etki eder ve kuvvet oluşturur.
  3. F = P × A bağıntısına göre kuvvet; basınç (P) ve piston alanı (A) ile belirlenir.
  4. Piston kolu, bu kuvveti doğrusal hareket olarak dışarı verir.
  5. Yön kontrol valfi, yağı diğer odaya yönlendirerek silindirin geri hareketini sağlar.

Tasarımda Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Gerekli kuvvet için uygun piston çapı seçimi
  • Çalışma basıncına göre malzeme ve et kalınlığı
  • Çubuk burkulma hesabı (Euler hesapları)
  • Sızdırmazlık elemanlarının sıcaklık ve yağ uyumu
  • Strok boyuna göre montaj noktalarının seçimi

Uygulama Örneği

Örneğin 100 bar basınçta çalışan, 80 mm piston çaplı bir silindirin teorik itme kuvveti:

  • Piston alanı: A = π × (0,08²) / 4 ≈ 0,005 m²
  • Kuvvet: F = 100 × 10⁵ Pa × 0,005 m² = 50 kN (yaklaşık 5 ton)

Böylece istenen tonaja göre piston çapını hızlıca tahmin edebilirsiniz.